İbadetler
Teşehhüt
Tashahhud
Namazın ortasında ve sonunda oturularak okunan, Allah'ın birliğine ve Hz. Muhammed (s.a.v.)'in peygamberliğine şahitlik eden okuyuş ("Et-tahiyyâtü lillâh...").
Teşehhüt nedir?
Teşehhüt, namazda oturulurken okunan; kulun Allah'ı selamladığı, Peygamber'e ﷺ ve salih kullara selam gönderdiği ve iki şehâdete tanıklık ettiği okuyuştur. Her namazın orta oturuşunda (ikinci rekâttan sonra) ve son oturuşunda okunur. Başlangıç kelimesinden dolayı çoğu kez Ettehiyyâtü diye anılır.
Lafzı
Peygamber'in ﷺ İbn Mes'ûd'a öğrettiği meşhur bir şekli şudur: "Et-tahiyyâtü lillâhi ve's-salavâtü ve't-tayyibât. Es-selâmü aleyke eyyühe'n-Nebiyyü ve rahmetullâhi ve berekâtüh. Es-selâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhi's-sâlihîn. Eşhedü en lâ ilâhe illallâh, ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlüh" — "Bütün selamlar, dualar ve güzel şeyler Allah'adır. Selam sana ey Peygamber, Allah'ın rahmeti ve bereketi de. Selam bize ve Allah'ın salih kullarına. Şahitlik ederim ki Allah'tan başka ilâh yoktur ve şahitlik ederim ki Muhammed O'nun kulu ve elçisidir" (Buhârî 831).
Son Oturuşta
Namazın son oturuşunda teşehhüdün ardından İbrâhîmî salavat (Peygamber'e ﷺ ve İbrâhîm'in âline salât) ve sonra kişisel dua gelir; namaz selam ile (baş sağa-sola çevrilip "Es-selâmü aleyküm ve rahmetullah" denerek) bitirilir. Böylece her namazın bitişi, imanın ve Peygamber ﷺ sevgisinin bir tazelenmesi olur.
- Namazın orta ve son oturuşunda oturularak okunur.
- İki şehâdeti (kelime-i şehâdet) içerir.
- Son oturuşta salavat ve dua ile devam eder.
Sık Sorulan Sorular
Teşehhüt neden Ettehiyyâtü diye de anılır?
Çünkü Et-tahiyyât ("bütün selamlar/tahiyyeler") kelimesiyle başlar. Türkçe dâhil birçok kültürde bu okuyuş, başlangıç kelimesiyle ("Ettehiyyâtü") anılır.
Teşehhütteki parmak işareti nedir?
Otururken kul ellerini uylukları üzerine koyar ve şehâdet anında sağ elinin işaret parmağını kaldırır; bu, Peygamber'in ﷺ öğrettiği bir uygulamadır. Allah'ın birliğinin (tevhid) hem dil hem beden ile birlikte ikrar edilmesini simgeler.
Etimoloji ve köken
Teşehhüt (التشهد), "şahitlik etmek" anlamındaki Ş-H-D kökünden gelir; şehâdet ile aynı köktendir. Namazda oturularak okunan ve kulun Allah'ın birliğine ve Muhammed'in ﷺ peygamberliğine şahitlik ettiği, "Et-tahiyyâtü lillâh" sözleriyle başlayan okuyuştur. Başlangıç kelimeleriyle, Ettehiyyâtü diye de yaygın bilinir.
Kaynaklar
- Kur'an:
- 33:56, 24:61, 4:86, 33:21
- Hadis:
- Bukhari 831 / Muslim 402 (the tashahhud taught by the Prophet to Ibn Mas'ud); Muslim 403 (the tashahhud narrated by Ibn Abbas); Abu Dawud 990 (raising the index finger in the tashahhud)
İlgili terimler
Rüku
Namazda belden eğilip elleri dizlere koyarak "Sübhane Rabbiyel-Azîm" diyerek Allah'ı tesbih edilen rüku rüknü.
Secde
Namazda alın, burun, eller, dizler ve ayak parmaklarının (yedi aza) yere değdiği secde; kulun Allah'a en yakın olduğu hâl.
Namaz
İslam'ın ikinci şartı: günde beş vakit Kâbe'ye yönelerek belirli okuyuş, rüku ve secdelerle yapılan ibadet.
Salavat Duası
Kuran'da emredildiği üzere Peygamber Muhammed'e salât getirmek; her salavat, okuyana Allah'tan on rahmet getirir.
Şehadet
Şehadet kelimesi: "Allah'tan başka ilah yoktur, Muhammed Allah'ın elçisidir" — İslam'ın ilk şartı ve imana giriş kapısı.